|
|
|
|
|
| ประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำประแสร์ |
|
1. ภูมิปัญญาด้าน วัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น
ชื่อภูมิปัญญา ประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำประแสร์
2. ข้อมูลพื้นฐานภูมิปัญญา
ผู้ประสานงาน ชื่อ-นามสกุล นางสาวลักษณา รัตนพันธ์ วันเดือนปีเกิด 22 ธันวาคม 2522
ที่อยู่ปัจจุบัน (ที่สามารถติดต่อได้) เลขที่ 999 หมู่ที่ 2 ซอยแสมภู่ ตำบลปากน้ำกระแส อำเภอแกลง จังหวัดระยอง 21170
เบอร์โทรศัพท์ : 081-8472084 Facebook : สำนักงานเทศบาลปากน้ำประแส Website : www.prasae.com
3. จุดเด่นของภูมิปัญญา
ทอดผ้าป่ากลางแม่น้ำประแสร์ และมีการวางพุ่มผ้าป่าไว้ตามบ้านเรือนของประชาชน เพื่อให้พระสงฆ์ไปทอดผ้าตามสลากที่ได้
4. ที่มาของภูมิปัญญา
ปากน้ำประแสเป็นเมืองที่ติดชายทะเลแห่งหนึ่งของจังหวัดระยอง ที่มีประเพณีการทอดผ้าป่าที่แปลกกว่าที่อื่น ๆ คือ ประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำ สืบเนื่องจากชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพประมง ต้องใช้ชีวิตอยู่ในเรือตลอด เรือจึงเปรียบเสมือนบ้านหลังที่สองของพวกเขา ชาวประมงเวลาอยากทำบุญบ้าน (เรือ) ให้เป็นสิริมงคล จึงได้มีการจัดทำบุญทอดผ้าป่าขึ้นในเรือ ซึ่งเป็นประเพณีที่มีมานานกว่า 100 ปี จากการสอบถามบุคคลเก่าของชุมชนปากน้ำประแส เมื่อปี พ.ศ.2534 คือ คุณแม่มณี หวานเสนาะ เกิดปี พ.ศ.2437 และคุณแม่พวง บุญช่วยรอด เกิดปี พ.ศ.2444 เดิมชาวประแสที่ปลูกบ้านเรือนอยู่ชายหาด ชายคลองแม่น้ำประแส ตั้งอยู่ห่าง ๆ กัน ไม่หนาแน่นนัก มีอาชีพหาปลาโดยวิธีตกเบ็ด ยกยอ ทอดแห ดักรอก ฯลฯ ใช้พาหนะเรือแจวบ้าง เรือพายบ้าง ส่วนใหญ่จะนับถือศาสนาพุทธมาแต่บรรพบุรุษ เมื่อมีเงินมีทองก็คิดจะทำบุญ ซึ่งชาวประแสจะมีประเพณีอยู่อย่างหนึ่ง เวลาบ้านใดทำบุญบ้าน งานแต่งงาน ต้องมีการทอดผ้าป่าด้วย ผู้ที่ปลูกบ้านเรือนอยู่ริมแม่น้ำลำคลองถ้าจะทำบุญทอดผ้าป่าส่วนมากต้องอาศัยเรือตัดไม้มาทำพุ่มผ้าป่า ใช้ไม้ไผ่ปักไ
5. รายละเอียดภูมิปัญญา
ประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำได้สืบทอดกันมาระยะยาวนาน แต่ได้มีการหยุดการจัดไประยะหนึ่ง เมื่อปี พ.ศ.2484 เนื่องจากเกิดสงครามอินโดจีน แล้วนำมาเริ่มจัดใหม่ในปี พ.ศ.2487 ในช่วงแรก ๆ จะทำพุ่มผ้าป่าไว้บนเรือ แล้วนิมนต์พระภิกษุไปชักพุ่มผ้าป่าบนเรือ ต่อมาคณะกรรมการฯ เห็นว่าเป็นการสร้างความลำบากให้กับพระภิกษุ จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงการทำพิธีชักผ้าป่า โดยให้ชาวประมงมาจัดพุ่มผ้าป่าไว้ตามบ้าน แล้วพระภิกษุจับสลากหมายเลขพุ่มผ้าป่า และในปัจจุบันได้มีการวิวัฒนาการมาเรื่อย ๆ มีการเปลี่ยนแปลงโดยมีการทำแพผ้าป่าไว้กลางแม่น้ำประแสร์ พร้อมนิมนต์พระทำพิธีทอดผ้าป่าบนแพ ส่วนพุ่มผ้าป่าตามบ้านเรือน ประชาชนก็คงไว้เหมือนเดิม พระภิกษุจะจับสลากหมายเลขพุ่ม แล้วเดินชักพุ่มผ้าป่าตามหมายเลขที่จับได้และมีการจัดงานมหรสพประมาณ 3-4 วัน จัดขึ้นทุกปี วันทอดผ้าป่ากลางน้ำจะตรงกับวันเพ็ญเดือนสิบสอง ส่วนวันอื่น ๆ แล้วแต่คณะกรรมการจัดงานจะกำหนดกันในแต่ละปี
6. รูปแบบและลักษณะการถ่ายทอด เผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่น
- ได้รับยกย่องจากกระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็นประเพณีประจำชุมชนปากน้ำกระแส
- ได้รับยกย่องจากสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอแกลง จังหวัดระยอง ให้เป็นประเพณีประจำชุมชนปากน้ำกระแส
7. การพัฒนาต่อยอดภูมิปัญญาให้เป็นนวัตกรรม คุณค่า (มูลค่า) และความภาคภูมิใจ
นำภูมิปัญญามาต่อยอดเพื่อเพิ่มคุณค่าและมูลค่าทางประเพณีและวัฒนธรรมในชุมชน ทำให้มีคนรู้จักประเพณีทอดผ้าป่ากลางน้ำประแสร์เพิ่มมากขึ้น และผลงานนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ที่ต่อยอดจากความรู้ด้านการจัดการปรัชญา ศาสนา ประเพณีให้มีความร่วมสมัย ให้ได้รับการยอมรับในระดับสากล |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|